8 Kasım 2015 Pazar

Damızlık Karniyol Üretimi

Selamlar,
Sonbaharın gelmesi ile beraber, arıcılık seminerleri, kurslar ve toplantılar başladı. Bazı toplantılar yakındaki bir enstitüde veya Arıcılar Birliğinde olurken, bazılarına katılmak için 800km yol gitmek gerekiyor. Bu haftasonu katıldığım toplantı gene oldukça uzaktaydı. 
Toplantıya katılanlar kendi eyaletlerindeki damızlık üreticilerinden sorumlu Başkanlardı. 

Katılımcılara göre yaşımın genç olması ve Prof. Schleyin suni tohumlama kursunu vermem sayesinde davetliler arasında yerimizi aldık:)
AGT Başkanı Tiesler

Damızlık üretimi konusunda Dünyada üzerine tanımam dediğim ''Beebreed'' programının yazılımcıları ile tanışma fırsatı buldum. Bir kez daha anladım ki: Bal arısında pedigre tutmak ve üretilen anaların testlere tabi tutulması, bu işin en önemli noktası. Bu konuyu daha önceki blog yayınlarımda işlemiştim, arıcılarımızın beynine kazınana kadar da işlemeye devam edeceğim. 

Türkiye'de maalesef bilhassa Karniyol konusunda çok fazla bilgi kirliliği var. Ne yazık ki bu bilgi kirliliği ticari çıkarlar sağlayabilmek adına, bilgisiz kişilerce bilinçli olarak oluşturulmuş. Anlaşılan o ki, Almanya'da arıcılık konusunu bahar aylarının gelmesi ile beraber, hem yazılı hemde görsel olarak en şeffaf şekilde paylaşmamız gerekecek.  Konumuza geri dönelim...

Beebreedin beyni diyebileceğim Dr. Bienefeld 
HER SAF ANA DAMIZLIK DEĞİLDİR!
1970li yıllarda senede 1000 civarı testlere tabi tutulan Saf ana arıların verileri sisteme işlenirken, günümüzde bu rakam 5-7bin arasına ulaşmış bulunmaktadır. Test edilen bu anaların, Gen aktarımları program sayesinde hesaplanıp, sadece iyi huylarını bir sonraki nesilin büyük bir kısmına aktarabilenler ''A LİSANSI'' alıp Saf ana üretimi için kullanılmakta. Bu anadan daha üstün olanı ise ''AV LİSANSLI'' ana olup, sadece AGT üyeleri tarafından üretilebilmekte. Teste tabi tutulan binlerce ana arasından, senelere göre 40 ila 80 arası ana arı bu lisansı alabilmekte. SAF ANADAN ÜRETİLEN HER ANA AYNI ÇIKSA İDİ, ÜRETİLEN HER SAF ANANIN A LİSANSI ALMASI GEREKİRDİ! 
AV lisanslı 94 numaralı Damızlık Ana arı 
AV LİSANSI 


Bu sistemde her şeyi takip edip, en verimli hatları bulup çaprazlamalar yapmak mümkün. Bizim Damızlık üreticisi olarak görevimiz en verimli ve gen aktarımı en yüksek arıları bulup üretim yapmak. Bunun yanında Seleksiyon ile önem verilen özellikleri sabitlemek ve daha iyi duruma getirmek. 
1970den 2013e kadar ortalama değerlerin ne kadar yükseldiğini gösteren bir tablo

Azim başarıya giden yolun yarısı... Önümüzdeki senelerde hedefim Almanya genelinde çıkan 40-80 arası lisanslı ana arının, en az 5 tanesini benim hattımdan çıkartmak. Gelecek sene Damızlık testine Kirchhain Enstitüsü 40 ana verecek iken, ben tek başıma 30 ana vereceğim. Bize de bu yakışır;) 

Toplantının düzenlendiği mekan, 3500 talebesi olan bir enstitü

Çok geniş bir alan üzerine kurulmuş olan bu enstitüde tarım ve hayvancılık konusunda calışma yapıyorlar. Okulun kuruluş tarihi beni oldukça şaşırttı, 1698
Meslek Lisesi diye tabir edecebileceğimiz bu okullar Milli Eğitim Bakanlığına değil, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına bağlı.
En ilginç bulduğum sunum, 1926 senesinden kalma Damızlık bir Koç'un kimlik kartı idi. Bu Koç'un bütün kızlarının süt verimleri karta işlenmiş. Adamlarda her şey sistemli... 
Geçtiğimiz yıl Hohen Neuendorf enstitüsü DNA testi için teste sokulmuş ana arı istemişti. Katılım az olmuş. Kanattan DNA testi yeterli gelmediği için çözüm aranmış.


Ana arının çıktığı memeden DNA alınabiliyor, fakat karışıklık olabileceği için erkek yumurtası veya 24 saatlik erkek larvasında karar kılınmış. Böylelikle verimli DNAları taşıyan arılar bulunup buna göre suni tohumlama yapacağız. İlk 3 sene ücretsiz olarak bu çalışmalardan faydalanabileceğim. 

Bizde ise ana arının kartı olması, yani anası babası belli olması yeterli görülüyor. Anasının babasının belli olması sadece saflığını ifade eder, o da bir karışıklık olmadı ise. Ebeveynlerin ve diğer akrabaların verilerini bilmeden çaprazlama yapmak poker oynamaktan farklı değildir. Bu sisteme geçmek şart. Bir çok ülke bunu farketmiş, önümüzdeki yıl Yunanistan, Makedonya, Sırbistan, Slovenya, Romanya, Danimarka, Fransa, İspanya, Polonya, Rusya, Hırvatistan, İsveç, Portekiz sisteme dahil olacaklar. Sistemde Karniyol ve İtalyan Irkı vardı, ek olarak Melifera Cypria, Macedonica, İberiensis, Cecropia ve Buckfast ırkları eklenecek. 

Bantin Enstitüsünün sorumlusu ile girdiğim tartışmayı şimdilik burada paylaşmayacağım. Avrupa Birliği ülkeleri haricine ana göndermeye sıcak bakmıyorlar. Polonya için B izolede çiftleşme ana üretecektim. Tartışma üzerine yarın ilk işim o siparişleri iptal etmek olacak. B izole üretim ana (80€) isteyenler yeniden sipariş verebilirler. Artık toplantılarda kendi fikrimizi açıkça söyleyebilecek konuma geldik. Kendimizi kabul ettirdik. 

Almanya'da AGT her sene suni tohumlama için bir enstitü veya üniversite belirliyor. 3 gün boyunca daha önceden hazırlanan erkeklerle, getirilen analar tohumlanıyor. Bu işi Almanya'da Winkler yapıyor. İsviçre'de bu sistemle suni tohumlama yapmam için teklif geldi. Bir an önce gerekli yatırımları yapıp, sistemimi oturtmam lazım ki, bazı şeylere karar verebileyim. 
2017 Apimondia malum İstanbul'da, 50 kişilik bir grupla gelmeyi planlıyorlar, tercüman olmam için ricada bulundular. Haydi hayırlısı:)

Güneş'in açması ile beraber, yol yorgunu olmama rağmen arılığa gidip kovanları kurcaladım

Arı nüfusu normal

Kışı çıkardıktan sonra bahar balı alabilmek için şu zamanda 5bin arı yeterli, tam sınırda olan bir koloni

F1 ana arı 

Çiftleşme kutuları için kışlamaya hazır bir mini koloni 

Kemerleri yerinde, stok arkaya doğru yapılmış, yavru ön tarafta, kış düzenini kurmuş 

Nüfusu gayet güzel 

Her yaşta (yumurta, açık ve kapalı) yavru mevcut

Bu mini kolonilere varoa mücadelesi yapılmadı, arılarımın Varoaya karşı diğer arılardan daha dirençli olduğu kanısındayım. Koloni kaybı yaşayanlar Landrasse dediğimiz ekotip arı ile çalışanlar. Gene bilinenin aksine Almanya'da yaygın bir şekilde Karniyol veya Buckfast F1 kullanılmıyor. Arıcıların  %72si kendi arısından üretiyor. Tipik Karniyol görünümlü bu arılar, kıl uzunluğu, kanat indeksi vs. gibi işlemlerle ayırt edilebiliyor. İleriki yayınlarda bu konuyu da paylaşırız:)

Normalde haziran sonu açan Boretsch kasım ayında açtı. Arılar tadını çıkartıyorlar 

18 Ekim 2015 Pazar

Kış geldi artık

Selamlar,
Daha 3-5 gün öncesine kadar polen taşıyan arılar artık kış salkımında sayılır
Bu kış normalden biraz erken geldi. Kar 400 metreye kadar indi. Geceleri sıfırı gördük

Göçmen kuşların geçmeleri ile son kalan çiftleşme kutularındaki arılar silkelendi. 

Bazısı deneme amaçlı kışa sokuldu, bence şansları yok ama denemeden bilinmez

Alternatif olarak kutulara kat atılabilir, ama gene de kışlamalarının zor olacağını düşünüyorum.
Kutulardan birinin çıtaları kata alındı 
Diğer kutunun üzerine koyuldu, azda olsa şansı arttı 

Aslına bakılırsa ana arı üretimi için en uygun sistem Mini Plus. Gelecek sene mini plus sayısını artırmayı planlıyorum. Mini Plusun artıları saymakla bitmez, tek dezavantajı izole bölgeye kabul edilmemesi. A izole bölgeye esmer petekli kutu götürmek yasak. Petekler kesinlikle yeni örülmüş olmalı. Mini Plusu baharda arılandırmaya kalkarsak işin içinden çıkamayız. 2 katlı Mini Plus kışı çok rahat çıkartıyor. 
Öndeki 12 çerçeve tek kat, arkadakilerde her katta 6 çerçeve var. Çerçeve içi petek ölçüsü 13x20cm

Görmek için strofor bir kat sipariş verdim. Çok kaliteli ve ağır. Darbelere dayanıklı. Ahşap tabanlarıma uyum sağladı, bu katlardan sipariş verebilirim artık

Arılıkta uçuş deliklerini tel ile kapatmaktan başka yapacak bir şey kalmadı 

DAMIZLIK ADAYLARIM

Hepsinin kışa girerkenki durumları not alındı. Bu notlarla, Ebeveyn ve akrabaları ile kıyaslayarak kışa dayanıklılığını tesbit etmiş olacağız 
Fırsat buldukça kanat indeksi ölçmeye devam ediyorum.
Raporlar devlet tarafından şimdilik tanınmasada, ön fikir elde edebilme açısından önemli.
Önümüzdeki 2-3 yıl içerisinde onunda sertifikasını alacağız inşallah.

2016 yılında Alman Devleti onaylı Saf Karniyol Anaya sahip olmak isteyenler benimle irtibata geçebilir. 



1 Ekim 2015 Perşembe

Karniyol Suni Tohumlama ve Ana Arı Üretim Çiftliği

Selamlar,
Almanya'nın büyük bir bölümünde son bal hasadı Temmuz sonunda yapılır. Sadece püren bölgelerinde son hasad Eylülde yapılır. Son bal hasadından hemen sonra varoa ile mücadeleye başlanmalıdır. Bu yıla kadar izlediğim yol bu idi. Bal hasadı ve hemen ardından 4-5 kilo besleme, 4 gün sonra ''uzun süreli'' formik asit uygulaması. Uzun süreli formik asit uygulamasında plastik aparatlar veya şişeler kullanılıyor. 150ml formik asit kullanıyoruz ve bu miktar 7 günde buharlaşıyor. Günde ortalama 20-25ml buharlaşmalı, aksi takdirde istediğimiz sonucu elde etmemiz zor. Bu yıl bu işlemi sadece 4 kovanımda yapabildim, diğerlerine maalesef hiç bir müdahalede bulunamadım. Karakovanıma deneme amaçlı 40ml formik uyguladım
Liebig Dispenser

Asidi emmesi gereken kağıtta, kovan çeşidi, hava sıcaklığı ve kaç kat olduğuna göre kullanılması gereken asit yüzdesi yazıyor. Aynı zamanda bu kağıdı hava sıcaklığına göre küçültmeniz mümkün. Hava sıcaklığı arttıkça kağıdı küçültmemiz gerekiyor, böylelikle buharlaşacak asit miktarını azaltmış oluyoruz

Mutfak bezi veya ağzı açıktan yapılan formik asitlerin etkisi her zaman iyi olmayabiliyor. Arılara verebileceği zararda cabası...
Bakalım karakovanım kışı çıkartabilecek mi?

Hava sıcaklıkları formik asit için uygun olmadığı için Oksalit asit püskürtme metodunu uygulamaya karar verdim. Oksalit asit eğer arı uçuşu varsa sıvı halde 2-3 defa uygulanabilir. Fakat 2 defadan yapılmasını tavsiye etmem.

1 litre suya 35 gram Oksalit asit kullandım. Daha az kullanılsada olur. (25gram) Fakat bu uygulamayı kışın yaptığımız Oksalit damlatma metodu ile karıştırmayın. Arı uçuşu olduğu için karışıma şeker ilave etmiyoruz, yağma riski!!!

Karışım bir camsil şişesi ile direk arıların üzerine sıkılıyor

Kesinlikle arılar sırıl-sıklam ıslatılmamalı!!!
Laktik asidin tersine Oksalik asit sıvı halde kullanıldığında etkisi çok daha uzun sürer. Sıcak olduğunda laktik asit çok çabuk buharlaşır ve etkisi kalmaz, çünkü Varoaya temas etmek zorundadır. Bilhassa yavru varsa laktiğin etkisi dahada azalır, çünkü arılar yavruyu ısıttıklarında çabuk buharlaşır ve yok olur. Oksalik ise arıların üzerinde kalır, 4 gün sonra bile temas eden varoa ölür. Asit eldiveni giymeyi ihmal etmeyin

Damızlık adayı 11 kafa numaralı Ana arı, formik kullanmadım, o da oksalikten faydalandı :)

Kovan tabanlarımız yaz-kış açık, tabanları kapatmak için kullandığımız çekmecelerin Türkçe karşılığı ''Varoa Çekmecesi'' yani sadece varoa mücadelesinde kullanıyoruz

Sonuçlardan memnun olup olmadığım konusunda bir yorum yapamayacağım, çünkü kolonilerdeki varoa basıncını ölçmedim. Düşen varoadan çok, kovan içerisinde kalan varoa miktarı önemli. Vakit bulursam en fazla ve en az varoa dökülen 2şer kovanda ölçüm yapacağım.
Yağmur altında çekmeceleri kontrol ettim 
Hiç bir mücadele yapılmamış kovanda daha fazlasını beklemiştim
Bakalım ölçüm sonuçları nasıl çıkacak ?

Kalan son çiftleşme kutularınıda kolonilerin üzerine koyarak birleştirdim 
Kutuların altları açık 

Bazılarının kapaklarınıda açtım 


Böylelikle işleri baya bir kolayladım:) Önümüz kış, gelecek sene için planlamaları ve gerekli yatırımları yapmaya bol bol vakit olacak. 

Son bir hafta içerisinde Damızlık Üreticileri Birliğinde ustalarla 2 defa bir araya geldik. Bazı şeyleri açık açık konuştuk. Yurtdışına ana gönderdiğimi, Türk arıcılığı için bir şeyler yapmak istediğimi söyledim ve takdirle karşıladılar. Almanya'daki görevimi aksatmadığım sürece beni destekleyeceklerini söylemeleri kafamı oldukça rahatlattı. Şu durumda önümüzdeki 2 yıl içerisinde hem koloni hem çiftleşme kutusu ve ruşet sayısını oldukça arttırmam gerekecek. Rakam vermeyeyim nazar değer:) 2017de bir izole bölgenin erkek kolonilerini hazırlamam istendi. Eğer başarılı olursam bir izole bölgenin sorumluluğunu verebileceklerini söylediler. Bu da benim için ayrı bir gurur kaynağı oldu.
Sanırım en büyük avantajım bilgiye ihtiyacım olduğunda, çok yakınımda ulaşabileceğim bol miktarda ustaların olması. 'Ben her şeyi bilirim' mantığı ile bir arpa boyu ilerlemek mümkün değil. Etrafımdaki  Raich, Perna, Petersen, Ahrens, Scheele, Schley gibi ustaların öğütleri ve bilgileri sayesinde şu anda Alman Devleti tarafından tanınmış suni tohumlama merkeziyim, bu benim için çok büyük bir başarı. Bir sonraki aşama Ana Arı Üretim ve Suni Tohumlama Bölgesi. Benim için maliyeti çok yüksek olacak ama kafaya koydum bunuda yapacağım. Bu aşamaya gelmemde katkısı olan herkese çok teşekkür ve selam ederim.

7 Eylül 2015 Pazartesi

Karniyol bir başka

Selamlar,
Son yayınımdan sonra oldukça fazla mail aldım. Türkiye'de üretim yapan dostlarımı soruyorlar. Benim damızlıklarımla üretim yapacak arkadaşlar, bir tanesi hariç bu işi amatörce yapıyorlar, dolayısı ile piyasada söz sahibi değiller. Bu arkadaşları seçmemin sebebi seri üretim yapmadıkları için bana verdikleri güven.Mühim olan büyük sayılarda üretim yapmak değil, kaliteyi üst seviyede tutmak. Bu arkadaşların kullanacakları Damızlıklar gen aktarımı mükemmel olan analardır. 

Genç dostlarım üretim kalitesine dikkat ederlerse, ki edeceklerine eminim, hem kendileri hemde ana arı alacaklar memnun olacak.
Bir çok arıcı benim çalıştığım hatlarla tanıştı, gelecek sene elimdeki veriler daha da artacak. Arıların verimi ortada. Aşağıdaki resim her şeyi anlatıyor, bala çalışan kovanların bir kaç tanesi değil, hepsi 4 katlı. Tek katlı olanlar ya bölme ya da ekotip:)

Bu sene kovan başı 65 kg civarı bal aldım. Bahar balı, akasya balı, yaz balı seklinde üç akımdan. Kovanların büyük kısmını ana arı üretiminde kullanmam toplam rekoltede agır darbe vurdu. :)

Edirne'den Okay Elegeçmez kardeşim geçtiğimiz yıllarda benim damızlıklarımla çalıştı, farkı görenlerden birisi de o. Arıcılık ve arılar sayesinde dostluğumuz pekişti, kendisini yakından tanıma fırsatım oldu. Gelecek sene ana üreteceklerden bir taneside Okay kardeşim. Kendisi Lisanslı analardan üretim yapacak olup fiyatı 60-70TL değil, 40TL olacak. Amaç Lisanslı Damızlıktan herkes faydalansın. Gelecek yıllarda Okay'ı Suni Tohumlamada dahil olmak üzere çok iyi yerlerde göreceğiz inşallah. Kendisine gereken her türlü desteği vereceğim.

Suni tohumlama demişken, sezonun son tohumlamalarını yapıp cihazı Nisan ayına kadar rafa kaldırdım:)
Prof. Schley Suni Tohumlama Cihazı

Tohumlama için hazırlıklarda bazı aksaklıklar olabiliyor. Mesela sıcaklıkların birden yükselmesi ile ızgaraya sıkışan erkekler

Veya genetik hatalı ana arılar

Olumsuzluklara rağmen güzel bir yılı geride bıraktım ve gelecek sene için hazırlıklara başladım. Geçtiğimiz yıllarda damızlık ana almak için gittiğim açık artırmaya 2016da Üretici olarak davet edildim. İnanması benim için bile zor:) Kendimi geliştirmemde ve bu noktaya gelmemde emeği geçen Schley, Geißler, Raich, Ahrens ve Perna gibi üstadlara teşekkür ediyorum.

Test edilmek üzere Erkan Abiye gönderilen F1 analar

Bunlarda son Almanya içi teslim edilecek analar, kanatları kesildi, numaraları yapıştırıldı. Bazılarının zoruna gidecek ama evet Almanlara ana arı satıyorum:)

Kimlik kartları bu işin olmazsa olmazı. İstersen taklit et, maddi cezası çok ağır.
Peki bu kartların ne faydası var?

İnternetteki sistemden ana arının numarasını girerek, hangi anadan üretildiğini, bu hattın son 5 senedeki damızlık değerini, dolayısı ile genetik kalıtımını görebiliyorsunuz. Umarım ülkemizde bir gün bu imkanlara kavuşur.

Güneş gören kolonilerde polen gelişi erken saatlerde başlıyor 

Springkraut denilen bir çiçekten polen getiren arı 

Springkraut'ın Türkçe ismi var mı bilmiyorum, bilimsel adı İmpatiens glandulifera

Bu bitki Hindistan taraflarında yaygın olup, Almanya'ya arıcılar tarafından yayılmış. Polen ve nektar kaynağı

Çok olduğu bölgelerde kış beslemesine fazla gerek kalmadığı gibi, bal hasadı bile yapılabiliyor. Arılarınıza Ağustos sonundan Eylül sonuna kadar polen kaynağı. 2010dan bu yana bu bitkiyi ekmek yasak. Çevresinde bulunan diğer bitkilere yaşama şansı vermiyor. Tohumunu kendisi etrafa dağıtıyor. Ufak bir patlama sesi ile tohumları 10-15metre ileriye fırlatıyor

Bir yere girdiği zaman kurutması hemen hemen imkansız. Enteresan olan tohumunu ekmek yasak, ama satışı serbest:)